
Będąc miotanym na zmianę kolejno stanami depresji, manii lub hipomanii można mieć wrażenie, że nie ma się kontroli nad chorobą afektywną dwubiegunową. Jest to nie do końca prawdziwe przekonanie. Wiedza i świadomość choroby, a także wynikająca z nich decyzja o leczeniu to czynniki składające się na kontrolę tej choroby. Uważnie obserwując kolejne epizody można zanotować pewne objawy zwiastunowe. Pojawiają się w okresie remisji i są sygnałem do modyfikacji leczenia lub powrotu do niego, jeśli chory nieopatrznie go przerwał.
Wychwycenie objawów zwiastunowych, które mogą być odmienne u różnych osób chorych na ChAD, być może stanowi najważniejsze zadanie spoczywające na pacjencie w całym procesie leczenia. Ich identyfikacja może być kluczem w odzyskaniu kontroli nad chorobą demolującą życie.
Sam chory może nie być świadomy, że dany przejaw innej pracy organizmu jest właśnie zwiastunem nadchodzących epizodów – dlatego warto każdą zmianę konsultować z psychiatrą lub psychologiem i wspólnie stworzyć listę potencjalnych zalążków poszczególnych epizodów ChAD.
Objaw zwiastunowy zaburzenia dwubiegunowego
Są to wszelkiego rodzaju cechy i zachowania, które są odmienne od zwykłych czy przeciętnych cech charakteru chorego. To wyraźna zmiana, zaskakująca otoczenie. Może być ona zarówno pozytywnie wpływająca na jakość życia, jak i negatywnie.
Objawy zwiastunowe mają różny czas trwania. Najczęściej rozwijają się stopniowo i podstępnie, co utrudnia ich rozpoznanie.
Okres przedwiośnia i początku jesieni powinien być czasem wzmożonej czujności w wychwytywaniu objawów zwiastunowych epizodów depresyjnych. Z kolei ryzyko wystąpienia epizodu manii jest najwyższe latem. Jednak nie ma tu ściśle określonych reguł – pory roku mogą stanowić tu tylko pewną wskazówkę.
Poniżej opiszę najczęstsze objawy zwiastunowe poprzedzające nawrót epizodów depresji i manii:
Objawy zwiastunowe epizodu maniakalnego
- Widoczne skrócenie czasu snu – chodzenie spać coraz później, wcześniejsze budzenie się;
- Mniejsza męczliwość przy tych samych zadaniach/czynnościach;
- Zaczynasz mieć różne „olśniewające” pomysły i przebłyski;
- Czujesz się bardzo silny;
- Odkrywasz nowe pasje, zaskakujące najbliższych;
- Zaczynasz być rozkojarzony – zapominasz, ignorujesz, stajesz się niedbały;
- Gadulstwo;
- Drażliwość – łatwo się złościsz, irytujesz, wszystko wiesz najlepiej i nie słuchasz innych;
- Zaczynasz nadużywać alkoholu;
- Zmieniasz swoje dotychczasowe towarzystwo.
Objawy zwiastunowe epizodu depresyjnego
- Widoczne wydłużenie lub skrócenie czasu snu;
- Zmęczenie;
- Poczucie rozbicia, utrata dotychczasowych zainteresowań;
- Zmniejszenie zdolności do odczuwania przyjemności, radości, czarne myśli;
- Robienie negatywnych bilansów życia;
- Drażliwość – przejawiająca się w złości, irytacji, zniecierpliwieniu;
- Utrata apetytu;
- Bóle mięśni, brzucha, głowy;
- Wrażenie pogorszenia pamięci, rozkojarzenie – jesteś nieobecny, zamyślony.
Literatura
- Żerdziński, M. (2008). Poradnik dla cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową i ich rodzin. Warszawa, Ewopharma AG Sp. z o.o.